Rano wkładasz do garnka łopatkę, cebulę, marchew i przyprawy, a po powrocie do domu czeka mięso, które rozpada się pod widelcem. Tak działa wolnowar. Gotuje w temperaturze poniżej wrzenia przez wiele godzin, bez mieszania i pilnowania. Najlepiej sprawdza się przy daniach, które i tak wymagają długiego duszenia: gulaszu, bigosie, chili, żeberkach, rosole czy szarpanej wieprzowinie. Na tej stronie zebraliśmy nasze rankingi wolnowarów, od małych garnków dla dwóch osób po owalne modele mieszczące całą pieczeń.
Zobacz ranking najlepszych wolnowarów →
Tanie kawałki mięsa, takie jak łopatka, golonka, policzki czy pręga, mają dużo tkanki łącznej. Przy krótkim smażeniu są twarde, ale po kilku godzinach w niskiej temperaturze kolagen zamienia się w żelatynę. Mięso robi się miękkie i soczyste, a sos gęstnieje. Wolnowar robi to samo co garnek w piekarniku, ale zużywa przy tym niewiele prądu. Pracuje z mocą rzędu kilkuset watów, a nie kilku kilowatów.
Klasyczny wolnowar ma ciężki garnek z kamionki lub ceramiki osadzony w metalowej obudowie z grzałką. Ceramika nagrzewa się powoli i równo, długo trzyma ciepło, a garnek można postawić na stole jak naczynie do serwowania. Jest jednak ciężka i może pęknąć przy gwałtownej zmianie temperatury, np. gdy wlejesz zimną wodę do gorącego garnka.
Niektóre wolnowary mają lżejszy wkład aluminiowy z powłoką nieprzywierającą. Często można go postawić na płycie gazowej lub ceramicznej, żeby obsmażyć mięso przed duszeniem, bez brudzenia patelni. To duża wygoda, bo obsmażenie wyraźnie poprawia smak gulaszu.
Wolnowar działa najlepiej, gdy jest napełniony mniej więcej od połowy do trzech czwartych. Za mało jedzenia w dużym garnku szybciej się przegotowuje i wysycha. Dla dwóch osób wystarczy ok. 3–3,5 l. Rodzina lub gotowanie na kilka dni do przodu wymaga 5–6,5 l. Owalny kształt zmieści całego kurczaka, golonkę czy dłuższy kawałek karkówki. W okrągłym garnku łatwiej ugotować zupę i równomiernie rozłożyć składniki gulaszu.
Tryby LOW i HIGH. Różnią się szybkością dochodzenia do temperatury i czasem gotowania. Danie na niskim poziomie potrzebuje zwykle mniej więcej dwa razy więcej czasu niż na wysokim. Tryb utrzymywania ciepła przydaje się, gdy obiad jest gotowy wcześniej niż domownicy.
Programowany timer sam przełącza wolnowar na podgrzewanie po upływie ustawionego czasu. W najprostszych modelach z samym pokrętłem trzeba pamiętać, żeby go wyłączyć, a mięso po zbyt długim gotowaniu robi się włókniste.
Szklana pokrywa pozwala zajrzeć do środka bez jej zdejmowania. To ważne, bo każde podniesienie pokrywy wypuszcza ciepło i parę, a wolnowar potrzebuje potem sporo czasu, by wrócić do właściwej temperatury.
Zatrzaski na pokrywie pozwalają przewieźć gotowe danie do rodziny lub na imprezę bez ryzyka rozlania.
Twarde warzywa korzeniowe, jak ziemniaki, marchew czy seler, układaj na dnie i przy ściankach, gdzie jest najcieplej, a mięso na nich. Płynu dodawaj mniej niż w garnku na kuchence, bo pod szczelną pokrywą prawie nic nie odparowuje. Śmietanę, jogurt i świeże zioła dodaj na ostatnie pół godziny, żeby się nie zważyły i nie straciły aromatu. Jeśli lubisz przyrumienioną skórkę, przełóż gotowe mięso na kilka minut pod grzałkę piekarnika lub mini piekarnika.
Tylko po wcześniejszym namoczeniu i kilkuminutowym intensywnym gotowaniu w garnku. Surowa czerwona fasola zawiera lektyny, których niska temperatura wolnowaru nie zdąży rozłożyć. Z puszki można ją dodać od razu.
Wolnowary są do tego projektowane i pracują przy niskiej mocy. Postaw go na stabilnym, niepalnym blacie, z dala od ścian i zasłon, podłącz bezpośrednio do gniazdka i sprawdź, czy przewód nie jest uszkodzony. Model z timerem i automatycznym podgrzewaniem nie przegotuje dania, jeśli wrócisz później.
Wolnowar robi jedną rzecz i robi ją bardzo dobrze. Jest prosty, cichy i ma ciężki ceramiczny garnek. Multicooker ugotuje to samo szybciej pod ciśnieniem i ma wiele innych funkcji, ale jego tryb wolnego gotowania często grzeje inaczej niż ceramika. Porównanie znajdziesz w rankingach multicookerów.
Część linków przy wolnowarach w rankingu to linki afiliacyjne. Gdy z nich skorzystasz, sklep przekazuje nam prowizję, ale płacisz tyle samo, co wchodząc do sklepu bezpośrednio. Kolejność wolnowarów zależy od ich konstrukcji, funkcji i ocen kupujących.